Tham dự tọa đàm có Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh; Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu; các thành viên Tổ công tác xây dựng Đề án; lãnh đạo các Sở Du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh, thành phố; đại diện các tập đoàn, doanh nghiệp lữ hành, lưu trú, hãng hàng không…

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hồ An Phong phát biểu khai mạc tọa đàm. Ảnh: TITC

Phát biểu khai mạc tọa đàm, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hồ An Phong nhấn mạnh, việc xây dựng Đề án “Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới” trình Bộ Chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW năm 2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Thông qua đó đề xuất Bộ Chính trị ban hành nghị quyết mới về du lịch phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Theo Thứ trưởng, sau 9 năm triển khai Nghị quyết 08, du lịch Việt Nam đã đạt nhiều kết quả hết sức tích cực, tuy nhiên vẫn còn tồn tại nhiều điểm nghẽn và nút thắt cần được tháo gỡ. Đề án này sẽ là tiền đề, động lực để ngành du lịch có thể bứt phá, tăng trưởng tương xứng với tiềm năng, lợi thế và đóng góp ngày càng lớn cho sự phát triển của đất nước. Đây cũng là cơ sở chính trị và pháp lý quan trọng để tiếp tục hoàn thiện thể chế, sửa đổi Luật Du lịch, xây dựng chủ trương, cơ chế, chính sách và hành lang pháp lý thúc đẩy du lịch phát triển lên tầm cao mới.

Nhấn mạnh tiến độ xây dựng Đề án đang được triển khai trong thời gian rất gấp rút, Thứ trưởng Hồ An Phong cho biết Bộ VHTTDL đã thành lập Ban soạn thảo với sự tham gia của các bộ, ban, ngành Trung ương. Hiện dự thảo Đề án đã được xây dựng và tiếp tục lấy ý kiến các địa phương, doanh nghiệp, chuyên gia để hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền trong thời gian sớm nhất.

Thông qua buổi tọa đàm hôm nay, Lãnh đạo Bộ VHTTDL đề nghị các địa phương, doanh nghiệp và đơn vị liên quan phát huy tinh thần trách nhiệm, đóng góp ý kiến sát với thực tiễn, tập trung vào những khó khăn, vướng mắc, các cơ chế, chính sách còn bất cập và đề xuất các giải pháp, ý tưởng mới nhằm tạo động lực phát triển du lịch. Bộ VHTTDL sẽ tiếp thu với tinh thần cầu thị, cởi mở để hoàn thiện Đề án với chất lượng cao nhất, tạo nền tảng thúc đẩy du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước trong giai đoạn mới.

Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu trình bày báo cáo tóm tắt Đề án. Ảnh: TITC

Trình bày báo cáo tóm tắt dự thảo Đề án, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cho biết, sau thời gian triển khai Nghị quyết số 08-NQ/TW, du lịch Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, từng bước khẳng định vị thế trong cơ cấu kinh tế quốc dân, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thu hút đầu tư, phát triển kết cấu hạ tầng và quảng bá hình ảnh quốc gia ra thế giới. Du lịch đồng thời trở thành một kênh quan trọng góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, tài nguyên thiên nhiên, tăng cường giao lưu và hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Giai đoạn 2017 - 2019 trước đại dịch Covid-19, lượng khách quốc tế tăng từ 12,9 triệu lượt lên 18 triệu lượt, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 18,1%/năm; khách nội địa tăng từ 73,1 triệu lên 85 triệu lượt; tổng thu từ du lịch tăng 39,6% từ 541 nghìn tỷ đồng lên 755 nghìn tỷ đồng. Đến năm 2025, du lịch Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế (tăng 20,2% so với năm 2024 và vượt mức trước dịch), phục vụ 137 triệu lượt khách nội địa (tăng 24,5%), tổng thu từ khách du lịch vượt mốc 1 triệu tỷ đồng (tăng 19% so với năm 2024).

Trong giai đoạn 2017 - 2026, cùng với sự phát triển mạnh mẽ về quy mô thị trường và hệ thống dịch vụ, ngành du lịch đã tạo ra những tác động gián tiếp và lan tỏa sâu rộng tới nhiều lĩnh vực của nền kinh tế, đời sống xã hội và quan hệ đối ngoại của đất nước. Ngành đã tạo ra cầu tiêu dùng lớn cho nhiều ngành kinh tế khác, hình thành hệ sinh thái dịch vụ đa dạng và thúc đẩy phát triển chuỗi cung ứng trong nước; tạo ra lượng việc làm lớn và có tính lan tỏa cao trong toàn bộ nền kinh tế; góp phần quan trọng trong việc cải thiện hạ tầng kinh tế - xã hội và thay đổi diện mạo đô thị, nông thôn tại nhiều địa phương; đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy giao lưu văn hóa, quảng bá hình ảnh đất nước và tăng cường hội nhập quốc tế…

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, Phó Cục trưởng Hà Văn Siêu cũng chỉ ra những tồn tại, hạn chế, thực tế phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, kỳ vọng. Đồng thời nêu những điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ, bao gồm điểm nghẽn về thể chế, chính sách, cơ chế điều phối liên ngành; hạ tầng kết nối và hạ tầng phục vụ phát triển du lịch; nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao; nguồn lực và cơ chế xúc tiến quảng bá du lịch.

Toàn cảnh buổi tọa đàm. Ảnh: TITC

Du lịch Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới với những tiền đề chính trị và pháp lý mạnh mẽ chưa từng có. Các nghị quyết, chủ trương lớn của Trung ương, Bộ Chính trị, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đang mở ra thời cơ và vận hội mới rất quan trọng cho phát triển du lịch. Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những chính sách tạo điều kiện để du lịch chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang mô hình dựa trên dữ liệu, cá thể hóa trải nghiệm và quản trị thông minh. Các chính sách về hội nhập quốc tế sâu rộng tạo dư địa quan trọng để mở rộng thị trường, kết nối chuỗi giá trị và nâng tầm thương hiệu điểm đến Việt Nam. Trong khi đó, chính sách về phát triển kinh tế tư nhân tạo cơ sở hình thành những nhà đầu tư chiến lược, các tổ hợp nghỉ dưỡng - giải trí - văn hóa quy mô lớn có khả năng dẫn dắt thị trường. Trong đó, triển vọng lớn nhất là khả năng tích hợp giữa du lịch với văn hóa, công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, sức mạnh mềm quốc gia, chăm sóc sức khỏe, đổi mới sáng tạo, thương mại, hàng không và nền tảng số.

Mục tiêu đặt ra đến năm 2030, du lịch có tốc độ tăng trưởng cao, ổn định, đóng góp trực tiếp từ 10% trở lên trong GDP, từng bước đạt mức đóng góp khoảng 14% GDP; có khả năng dẫn dắt, lan tỏa và kích thích nhiều ngành khác cùng phát triển. Đón 45 - 50 triệu lượt khách quốc tế, tốc độ tăng trưởng khách quốc tế từ 16%/năm; phục vụ khoảng 160 triệu lượt khách nội địa, tốc độ tăng trưởng khách nội địa từ 3%/năm.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, Đề án đặt ra 8 nhiệm vụ, giải pháp chính, gồm: (1) Đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức và trách nhiệm lãnh đạo phát triển du lịch; (2) Hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo đột phá chiến lược, khơi thông nguồn lực phát triển du lịch; (3) Phát triển hạ tầng, huy động nguồn lực, hình thành các trung tâm du lịch có sức cạnh tranh cao; (4) Cơ cấu lại thị trường, phát triển sản phẩm du lịch giá trị cao, nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch; (5) Đột phá công tác xúc tiến, quảng bá du lịch, nâng tầm thương hiệu du lịch Việt Nam; (6) Phát triển nguồn nhân lực, doanh nghiệp và cộng đồng du lịch đáp ứng yêu cầu phát triển mới; (7) Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển du lịch thông minh; (8) Đổi mới phương thức quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng điểm đến du lịch xanh, thông minh, an toàn, bền vững.

Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Tuyên Quang Nguyễn Trung Ngọc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc định vị thương hiệu quốc gia và thương hiệu điểm đến. Ảnh: TITC

Trao đổi tại buổi tọa đàm, Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Tuyên Quang Nguyễn Trung Ngọc cho rằng, cần nhấn mạnh vai trò điều phối, hỗ trợ của Trung ương trong phát triển du lịch địa phương thông qua các cơ chế hỗ trợ về nguồn lực, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, đào tạo nhân lực và phát triển hạ tầng để tạo động lực cho các địa phương có tiềm năng du lịch phát triển bền vững.

Cùng với đó, thúc đẩy phát triển các sản phẩm địa phương, sản phẩm lưu niệm, quà tặng mang bản sắc văn hóa nhằm gia tăng chi tiêu và trải nghiệm của du khách. Rà soát lại cơ cấu giá tour và các loại chi phí dịch vụ du lịch trong nước để nâng cao năng lực cạnh tranh. Đặc biệt, ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc định vị thương hiệu du lịch quốc gia và thương hiệu điểm đến địa phương gắn với xây dựng hình ảnh, sản phẩm hoặc trải nghiệm đặc trưng để du khách dễ dàng ghi nhớ và lựa chọn.

Giám đốc Sở Du lịch TP. Huế Trần Thị Hoài Trâm cho rằng phát triển du lịch trong giai đoạn mới cần lấy chiều sâu, giá trị trải nghiệm và bản sắc văn hóa làm nền tảng. Ảnh: TITC

Giám đốc Sở Du lịch TP. Huế Trần Thị Hoài Trâm nhấn mạnh cần xác định rõ du lịch là ngành kinh tế tổng hợp mang tính liên ngành, liên vùng, gắn với phát triển văn hóa sáng tạo và phát huy sức mạnh mềm quốc gia. Phát triển du lịch trong giai đoạn mới cần lấy chiều sâu, giá trị trải nghiệm và bản sắc văn hóa làm nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Liên quan đến cơ chế, chính sách, bà kiến nghị bổ sung cơ chế đặc thù dành cho đô thị di sản nhằm tạo điều kiện bảo tồn và khai thác hiệu quả giá trị di sản phục vụ phát triển kinh tế du lịch. Về hạ tầng, ưu tiên đầu tư các công trình trọng điểm phục vụ du lịch cao cấp như sân bay quốc tế, cao tốc, cảng du lịch và bến du thuyền. Đồng thời, cần mở rộng hệ thống văn phòng xúc tiến du lịch Việt Nam tại các thị trường trọng điểm để tăng cường quảng bá thương hiệu du lịch quốc gia và hỗ trợ hiệu quả cho các địa phương trong công tác xúc tiến.

Đối với nguồn nhân lực, cần có chính sách đào tạo nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao theo chuẩn quốc tế, đặc biệt trong các lĩnh vực quản trị du lịch, tổ chức sự kiện và công nghệ giải trí nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập.

Phó Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Thùy Yên đề xuất tập trung phát triển sản phẩm du lịch chất lượng cao để gia tăng trải nghiệm cho du khách. Ảnh: TITC

Theo Phó Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Thùy Yên, các mục tiêu phát triển du lịch được đưa ra trong Đề án mang tính đột phá. Để hiện thực hóa các mục tiêu này cần đồng bộ nhiều giải pháp về hạ tầng, quy hoạch và cơ chế chính sách nhằm nâng cao năng lực phục vụ và chất lượng điểm đến. Bài toán của du lịch hiện nay không chỉ là tăng số lượng khách mà quan trọng hơn là nâng cao mức chi tiêu và hiệu quả kinh tế du lịch. Do đó, cần tập trung phát triển sản phẩm du lịch chất lượng cao, gia tăng trải nghiệm và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Ngoài ra, Phó Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Quảng Ninh cũng kiến nghị sớm ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn đối với những loại hình du lịch mới như du lịch mạo hiểm, du lịch sinh thái… nhằm tạo hành lang pháp lý cho địa phương trong công tác quản lý, cấp phép và bảo đảm an toàn cho du khách.

Đại diện Hãng hàng không Vietjet Air đề nghị cần tính toán kỹ về hạ tầng và năng lực vận chuyển hàng không để đáp ứng mục tiêu thu hút khách du lịch quốc tế. Ảnh: TITC

Đại diễn Hãng hàng không Vietjet Air đánh giá mục tiêu tăng trưởng khách quốc tế trong dự thảo Đề án là rất tham vọng, do đó cần tính toán kỹ về năng lực hạ tầng, vận tải và khả năng cạnh tranh với các quốc gia trong khu vực. Bên cạnh đó, phương thức xúc tiến cũng cần đổi mới theo hướng trọng tâm, trọng điểm, hình thành các văn phòng xúc tiến du lịch Việt Nam ở nước ngoài nhằm xây dựng hình ảnh du lịch Việt Nam rõ nét hơn trên thị trường quốc tế.

Ngoài ra, đại diện Vietjet Air kiến nghị tiếp tục mở rộng và linh hoạt hơn nữa chính sách visa, nghiên cứu cấp visa với thời hạn dài hơn thay vì ngắn hạn như hiện nay. Đồng thời nghiên cứu cơ chế visa quá cảnh tại các sân bay quốc tế để thu hút thêm khách quá cảnh kết hợp du lịch thời gian ngắn tại Việt Nam.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Quốc Kỳ - Chủ tịch HĐQT CTCP Du lịch Vietravel nhận định, ngành du lịch hiện vẫn đang tồn tại nhiều điểm nghẽn. Trong đó, các chính sách chưa đủ mạnh và thiếu tính đột phá, thiếu chính sách ưu đãi đầu tư cho du lịch. Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông, cảng biển, logistics du lịch còn thiếu kết nối; công tác xúc tiến quảng bá còn hạn chế do thiếu nguồn lực và mạng lưới xúc tiến quốc tế chuyên nghiệp. Sản phẩm du lịch Việt Nam tuy đa dạng nhưng còn thiếu chiều sâu và chưa tạo được hệ sinh thái trải nghiệm đồng bộ cho du khách. Tỷ lệ lao động du lịch qua đào tạo còn thấp so với yêu cầu phát triển ngành kinh tế mũi nhọn.

Vì vậy, ông cho rằng cần xây dựng các chính sách dài hạn, đồng bộ và có tính đặc thù cho ngành du lịch để phát huy vai trò lan tỏa của ngành đối với nền kinh tế. Đồng thời phát triển hệ thống văn phòng xúc tiến du lịch Việt Nam ở nước ngoài nhằm nâng cao hiệu quả quảng bá điểm đến Việt Nam trên thị trường quốc tế. Ông cũng kiến nghị đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia nhằm phục vụ công tác quản lý, dự báo và hoạch định chính sách. Cùng với đó, cần sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển kinh tế đêm để tạo thêm sản phẩm, tăng trải nghiệm và gia tăng chi tiêu của du khách.

Tọa đàm diễn ra theo hình thực trực tiếp kết hợp trực tuyến. Ảnh: TITC

Các ý kiến tại buổi tọa đàm đều đánh giá rất cao nỗ lực của Bộ VHTTDL, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã xây dựng dự thảo Đề án một cách công phu, cơ bản nhất trí với nội dung dự thảo Đề án, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh tư duy phát triển theo hướng nâng cao giá trị, chất lượng trải nghiệm và hiệu quả kinh tế. Nhiều ý kiến cho rằng cần định vị rõ thương hiệu du lịch quốc gia Việt Nam trong khu vực và trên thế giới, xây dựng các sản phẩm đặc sắc, khác biệt, có giá trị gia tăng cao; đồng thời phát triển hệ sinh thái dịch vụ đồng bộ, kinh tế đêm và các sản phẩm du lịch mới nhằm kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách. Các đại biểu cũng đặc biệt quan tâm đến việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, có cơ chế hỗ trợ mở đường bay quốc tế, xúc tiến quảng bá ở nước ngoài, thu hút đầu tư chiến lược, phát triển du lịch gắn với điện ảnh và kinh tế biên mậu.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến đề xuất tăng cường nguồn lực cho xúc tiến du lịch quốc gia thông qua các cơ chế tài chính phù hợp; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu và nền tảng OTA trong nước để thích ứng với xu hướng du lịch mới. Các địa phương cũng kiến nghị chú trọng phát triển hạ tầng kết nối liên vùng, hạ tầng đường thủy, hàng không; đồng thời xây dựng giải pháp phát triển du lịch thích ứng biến đổi khí hậu, đặc biệt đối với khu vực miền Trung, vùng Đồng bằng sông Cửu Long và các địa bàn biên giới, vùng sinh thái đặc thù.

Trung tâm Thông tin du lịch