Ban Tổ chức tặng hoa tri ân các nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, họa sĩ và những người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật đã đồng hành, đóng góp cho không gian “Chuyện Tuồng xưa, Chuyện Tuồng nay”. Ảnh: TITC

Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động văn hóa chào mừng Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và hưởng ứng Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026.

Nghệ thuật tuồng với những giá trị đặc sắc về biểu diễn, hóa trang, phục trang và âm nhạc không chỉ là mảng di sản sân khấu truyền thống vô giá mà còn là nơi lưu giữ những đạo lý cùng bản sắc văn hóa dân tộc cần được tiếp nối, sáng tạo. Việc chọn không gian 50 Đào Duy Từ mang ý nghĩa đặc biệt, bởi đây chính là tiền thân của rạp tuồng cổ Sán Nhiên Đài xưa, không chỉ kết nối ký ức sân khấu truyền thống với đời sống đương đại mà còn mở ra một hướng đi mới, biến các không gian di sản thành những điểm đến văn hóa giàu sức sống giữa lòng phố cổ. Đây cũng là minh chứng rõ nét cho định hướng phát triển du lịch văn hóa sáng tạo của phường Hoàn Kiếm, góp phần hiện thực hóa mô hình di sản - đô thị sống, nơi di sản không chỉ được bảo tồn nguyên vẹn mà còn trở thành nguồn lực thúc đẩy sự phát triển của cộng đồng và đô thị.

Trưởng ban Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội Ngô Thị Thùy Dương phát biểu khai mạc. Ảnh: TITC

Phát biểu khai mạc, Trưởng ban Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội Ngô Thị Thùy Dương cho biết, trong định hướng phát triển bền vững của phường Hoàn Kiếm, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với xây dựng không gian di sản đô thị sống, phát triển không gian sáng tạo và khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa đặc trưng của khu phố cổ.

Bảo tồn di sản không chỉ dừng lại ở việc gìn giữ những giá trị vốn có mà quan trọng hơn là làm cho di sản tiếp tục hiện diện, khơi dậy sức sống trong đời sống đương đại. Di sản cần được kết nối chặt chẽ với nghệ thuật, tư duy sáng tạo, du lịch và các hoạt động cộng đồng, để từ đó tạo ra những giá trị mới, đóng góp thiết thực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của phường Hoàn Kiếm nói riêng và Thủ đô Hà Nội nói chung.

Các đại biểu tham dự chương trình. Ảnh: TITC

Với vai trò quản lý, Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội nỗ lực làm cầu nối quy tụ chuyên gia, nghệ sĩ và giới sáng tạo để làm mới di sản bằng tư duy đương đại, thông qua việc biến các điểm di sản thành điểm hẹn văn hóa, sân chơi nghệ thuật và “lò ươm” sáng tạo, nơi truyền thống đối thoại với hiện đại để tạo ra những sản phẩm hấp dẫn, đột phá.

Theo bà Ngô Thị Thùy Dương, hoạt động văn hóa “Chuyện Tuồng xưa, chuyện Tuồng nay” là minh chứng cụ thể cho định hướng đó. Chương trình không chỉ tôn vinh nghệ thuật Tuồng truyền thống - một di sản sân khấu đặc sắc của dân tộc, mà còn mở ra không gian tiếp cận mới mẻ, giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, cảm nhận được hơi thở đương đại trong từng bài ca, nhịp trống Tuồng.

Đây cũng là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa các chủ trương, chính sách của Trung ương và Thành phố về phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo; góp phần làm phong phú chuỗi sản phẩm du lịch văn hóa, gia tăng sức hấp dẫn cho các hoạt động kinh tế ban đêm và tạo thêm động lực phát triển kinh tế - xã hội cho khu phố cổ Hà Nội.

Các nhà nghiên cứu, nghệ sĩ và những người hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo chia sẻ về giá trị nghệ thuật Tuồng và hướng phát huy di sản trong đời sống đương đại. Ảnh: TITC

Chia sẻ tại chương trình, các nhà nghiên cứu, nghệ sĩ và những người hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo cho rằng, Tuồng là loại hình nghệ thuật sân khấu đặc sắc, có giá trị cao về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật, với hệ thống biểu đạt phong phú, tinh tế qua âm nhạc, hóa trang, phục trang, ngôn ngữ hình thể và kỹ thuật biểu diễn. Những giá trị được kết tinh, trao truyền qua nhiều thế hệ đã tạo nên bản sắc riêng của nghệ thuật Tuồng, song loại hình nghệ thuật này hiện đang gặp không ít khó khăn trong việc duy trì sức sống, đặc biệt là tình trạng thiếu vắng khán giả và hạn chế trong khả năng tiếp cận công chúng trẻ.

Để Tuồng từng bước khôi phục vị thế, hòa nhập vào đời sống nghệ thuật đương đại và tiếp cận rộng rãi hơn với công chúng trong nước, quốc tế, cần có sự chung tay của cộng đồng. Trong đó, thế hệ trẻ giữ vai trò quan trọng, bởi cách họ tìm hiểu, tiếp nhận và phát triển các giá trị nghệ thuật truyền thống sẽ góp phần định hình tương lai của Tuồng. Từ góc độ sáng tạo, việc khai thác chất liệu di sản cần bắt đầu từ quá trình tìm hiểu, nhận diện và giải mã những giá trị cốt lõi của nghệ thuật Tuồng; phân biệt rõ những yếu tố có thể tiếp biến, đổi mới với những giá trị tinh túy cần được gìn giữ. Việc tạo dựng không gian giao lưu, học hỏi và trải nghiệm, nơi các nghệ sĩ đi trước chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm với thế hệ sáng tạo trẻ, sẽ góp phần khơi mở những cách tiếp cận mới, thúc đẩy sự tương tác giữa nghệ thuật truyền thống với các lĩnh vực sáng tạo đương đại. Qua đó, di sản không chỉ được bảo tồn mà còn tiếp tục được thực hành, nuôi dưỡng và phát triển từ chính sự tham gia của cộng đồng.

Trích đoạn Tuồng “Hồ Nguyệt Cô hóa cáo”. Ảnh: TITC

Với thông điệp “Đánh thức di sản - Kết nối sáng tạo”, chương trình “Chuyện Tuồng xưa, Chuyện Tuồng nay” góp phần giới thiệu và phát huy giá trị một loại hình nghệ thuật truyền thống, đồng thời mở ra hướng tiếp cận mới trong khai thác nguồn lực di sản, kết nối nghệ thuật với nghề thủ công, thiết kế, giáo dục và du lịch. Qua đó, từng bước xây dựng không gian 50 Đào Duy Từ trở thành điểm gặp gỡ giữa quá khứ và hiện tại, nơi di sản được thực hành, sáng tạo và tiếp tục lan tỏa trong đời sống hôm nay.

Sau khai mạc, không gian triển lãm đón khách tham quan và trải nghiệm; các hoạt động chuyên đề tiếp tục diễn ra trong tháng 11 và tháng 12/2026 với nội dung khám phá lịch sử nghệ thuật Tuồng, âm nhạc sân khấu, nghệ thuật hóa trang, thực hành biểu diễn và đối thoại về hướng phát triển của Tuồng trong đời sống đương đại.

Đến với 5 buổi trò chuyện “Tự tin Chạm Tuồng", công chúng lần đầu tiên được từng bước bóc tách những lớp lang của nghệ thuật Tuồng cùng sự dẫn dắt của các chuyên gia, nghệ sĩ, người thực hành Tuồng. Lịch trình “giải mã” tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội - số 50 Đào Duy Từ, gồm: (1) Tuồng và tư duy sân khấu vượt thời đại (Có một tinh thần hiện đại trong chuyện Tuồng xưa) diễn ra vào ngày 03/11; (2) Khám phá âm nhạc Tuồng (Sự hỗn loạn có trật tự) diễn ra vào ngày 27/11; (3) Hình tượng hóa nhân vật qua Mặt nạ Tuồng (Liệu có thể thay đổi một hình tượng kinh điển?) diễn ra vào ngày 04/12; (4) Các bước để trở thành một nghệ sĩ tuồng (Workshop) diễn ra vào ngày 11/12; (5) Chuyện Tuồng nay - Đưa di sản vào đời sống đương đại diễn ra vào ngày 18/12.

Trung tâm Thông tin du lịch